Il chau fa chau-chau: Silvana Derungs chala tar PUNTS

La gasetta giuvna PUNTS tschertga in nov schef u ina nova scheffa. Ils davos dus onns è Silvana Derungs (27) stada il chau dal team da giuvnas redacturas e redacturs.
Uss pachetescha ella ses archiv da las PUNTS en stgatlas e prenda cumià da las PUNTS e da Friburg, nua ch’ella finescha ses studi da rumantsch e scienzas da l’ambient.
Nus avain visità ella.

Friburg è auter. Friburg è Freiburg e Fribourg ed ha giassas stretgas e bleras pitschnas butias da quartier ed ustarias cun tendas grischas ch’han num “Gotthard”, “Du cygne” e “La grenette”. Quai dat en egl cur ch’ins passa cun il bus tras citad.

Quai ston ins far sch’ins vul rivar tar Silvana Derungs. Ella na stat betg en citad. “Fermada Geriwil ad Alterswil” ha ella scrit per sms.

Il bus parta a la staziun da Friburg, passa engiu tras citad, sur ina punt che ha num per franzos “Pont de Zaehringen” e da là vai puspè ensi, sur il Schönberg cun ses gronds blocs grischs, tras ina cuntrada verda cun muts e prada, nursas e muaglia. Ventg minutas suenter la partenza sa ferma il bus ed il chauffeur di insatge ch’ins na chapescha betg sin l ’emprim’udida.

“Alterswil è en la regiun da Sense, quai discurr’ins “Seislerdialekt.” Di Silvana ch’è vegnida giu ad avrir la porta. Ella prenda la Quotidiana or da la stgaffa da brevs e nus giain en sia abitaziun nua ch’ella stat cun ses ami Florian.
Florian sesa vi dal computer en sia stanza. “Lavur da licenziat en l’emprima fasa, betg sco Silvana.” Di el e lavura gist vinavant. Silvana è gia en la fasa finala da sia lavur da licenziat.

Ella scriva sur dal linguatg da giuventetgna ed intercurescha co ch’i vegn scrit en las Punts en linguatg da giuventetgna. “Per exempel Giachen Maissen, cun ses ‘hej, mann’. Dal temp ch’el scriveva sias columnas per las Punts era gist il Harry Hassler da Victor Giaccobo en moda, il Giachen Maissen imitescha quasi a Harry Hassler per rumantsch.”
Quai ha scuvert Silvana en sia lavur. “Ins na po dentant betg spetgar che quai daventia in’ovra monumentala, mia lavur da lic.” Ella ri.

Sper ses cudeschs, ses computer ed ina gronda scadiola da té ves’ins dapertut Punts sin il pult da Silvana: Il sboz da las pli novas Punts cun il tema “crisa”, Punts dals ultims mais ed in archiv cun las pli veglias Punts en ina stgatla da chartun.

Far punts è lavur. “Preparar in’ediziun è sco da parturir in pop. Era sche l’ediziun n’è betg dal tut perfetga, jau sun adina era loscha da tge ch’ins è vegnì da metter ensemen.”
Loscha dal pop, il pop Punts che procura però era per frust. “Jau na sun betg quella che cumonda gugent.” E tuttina duvrassi cumonds u almain supplicas. “En mintga cas blers mails per regurdar ils redacturs e las redacturas vi dals texts, vi da la fin da redacziun. In frust èsi, sch’ils texts empermess na vegnan lura tuttina betg.”

Ma Silvana na chala betg pervi dals frusts. En ses temp sco chauredactura hai dà dapli abunents da las Punts e blers cumpliments. “Nus avain schon survegnì reacziuns che las Punts sajan uss pli standardisadas quai che pertutga la norma dal linguatg.” Quai vul dir, i ha dà damain sbagls en il temp cun Silvana a la testa. “E dapli texts cun la tematica ambient. Quai m’interessescha e quai è mes rom da studi lateral, scienzas da l’ambient.”

La finiziun da ses studi e sia lavur da lic survegnan uss emprima prioritad ed èn il motiv ch’ella chala tar las Punts e ch’ella rumpa giu las tendas ad Alterswil.

Las Punts èn gia en ina stgatla, il rest vegn anc. Dad Alterswil va ella a star cun ses ami en Svizra centrala.

La fin dal studi da rumantsch, la fin sco chauredactura da la gasetta giuvna rumantscha, quai n’è però betg la fin da ses engaschi per il rumantsch.
Silvana, ch’è oriunda da Surcasti, è e resta organisatura dals dis da litteratura a Domat e vesa era ses avegnir professiunal plitost en Rumantschia.

La Quotidiana sin maisa da cuschina ad Alterswil: Silvana cumenza a sfegliar en la gasetta.
Entant turna il bus da sia runda. Igl è il medem chauffeur sco avant, el na vul gnanc pli vesair il bigliet e manischescha en tutta calma tras la cuntrada idillica enavos sur Tafers, il Schönberg, giu e si tras la citad da Friburg. Tar il Schönberg lavur’ins vi dad ina punt gigantesca. “Pont de la Poya” stat sin in grond placat sper via.

Text e fotografias: Chatrina Josty